Το Στάνφορντ θεωρείται ένα από τα δύο καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο, σύμφωνα με έρευνα που εκπόνησε το Πανεπιστήμιο Ζιάο Τονγκ της Σαγκάης το 2004. Το διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό του Στάνφορντ περιλαμβάνει 18 νομπελίστες στις θετικές επιστήμες και στα οικονομικά, 4 κατόχους βραβείου Pulitzer στην ιστορία και στη δημοσιογραφία, καθώς και δύο υπουργούς εξωτερικών των ΗΠΑ (τον George Shultz στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων και την Condoleezza Rice στην Πολιτική Επιστήμη). Η Σχολή Μηχανικών του Στάνφορντ υπήρξε από τους σημαντικότερους παράγοντες στην άνοδο του Silicon Valley, που βρίσκεται στην άμεση περιφέρεια του Στάνφορντ. Πρώην φοιτητές του Στάνφορντ δημιούργησαν το Ιντερνετ και ίδρυσαν τις Hewlett-Packard, Sun Microsystems, Yahoo, Cisco Systems, eBay, Google και εκατοντάδες άλλες επιχειρήσεις. Από τη Νομική Σχολή του Στάνφορντ αποφοίτησαν τέσσερα από τα εννέα σημερινά μέλη του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Μεταξύ των αποφοίτων του Στάνφορντ περιλαμβάνονται επίσης ηγετικοί πολιτικοί των ΗΠΑ, του Ισραήλ, του Μεξικού και άλλων κρατών, οι λογοτέχνες John Steinbeck (Grapes of Wrath) και Ken Kesey (One Flew Over the Cuckoo’s Nest), τέσσερις αστροναύτες και δεκάδες ολυμπιονίκες.

Η μετεωρική άνοδος του Στάνφορντ στην κορυφή του παγκόσμιου πανεπιστημιακού συστήματος επιτεύχθηκε σε λίγο πάνω από έναν αιώνα. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε το 1891 από τον Γερουσιαστή Leland Stanford, έναν από τους μεγαλύτερους μεγιστάνες των σιδηροδρόμων των ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα, στη μνήμη του γιού του Leland Stanford Jr., που πέθανε από τύφο σε ηλικία δεκαέξι ετών. Ο Γερουσιαστής Stanford κληροδότησε στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ μεγάλη έκταση στη χερσόνησο νότια από το Σαν Φρανσίσκο, θέτοντας τις βάσεις για την ανάπτυξη ενός από τους εντυπωσιακότερους πανεπιστημιακούς χώρους στον κόσμο. Τα αρχικά κτήρια του πανεπιστημίου και ο πλούσιος φυσικός περιβάλλων χώρος σχεδιάσθηκαν από τον Frederick Law Olmstead, τον λαμπρό αρχιτέκτονα χώρων που δημιούργησε το Central Park στη Νέα Υόρκη. Η μεγάλη έκταση του κληροδοτήματος επέτρεψε στο Στάνφορντ να προσθέτει έκτοτε διαρκώς νέα κτήρια στο πανεπιστημιακό σύμπλεγμα, παραμένοντας ωστόσο ακόμα περιτρυγυρισμένο από δάση και λόφους της ιδιοκτησίας του.

 Η ανάδυση του Στάνφορντ σε πανεπιστήμιο παγκόσμιας κλάσης επιτεύχθηκε κατά τις μεταπολεμικές δεκαετίες. Εν μέρει αντικατόπτριζε τη θεαματική άνοδο της Καλοφόρνιας ως της νέας κινητήριας μηχανής της αμερικανικής οικονομίας, προσελκύοντας πολλούς από τους δυναμικότερους κλάδους της αμερικανικής οικονομίας, καθώς και μεγάλη εισροή εσωτερικών και διεθνών μεταναστών που τη μετέτρεψε στην πολυπληθέστερη πολιτεία των ΗΠΑ. Το Στάνφορντ αξιοποίησε επίσης τα νέα ομοσπονδικά προγράμματα έρευνας σχετικά με την άμυνα, που ενίσχυσαν την ανάπτυξη των θετικών επιστημών. Η μεταπολεμική ηγεσία του Στάνφορντ αξιοποίησε τον νέο πλούτο από τα τμήματα υψηλής τεχνολογίας για να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη των πανεπιστημιακών τμημάτων σε όλες τις επιστήμες, προσελκύοντας επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Το αποτέλεσμα είναι ένα πανεπιστήμιο παγκόσμιας κλάσης που είναι προσανατολισμένο στο μέλλον και αποτελεί υπόδειγμα επιστημονικής επιτυχίας για τον 21^ο αιώνα.